Publicaties

Losser bestaat 200 jaar!


Geschiedenis
Ontstaan en ontwikkeling van de gemeente Losser: staatkundig en geografisch
De gemeente Losser is op 26/27 november 1811 ingesteld toen het richterambt Oldenzaal in drie├źn werd gesplitst. De gemeente Losser bestond uit het zuidoostelijke deel van het landgericht Oldenzaal en omvatte aanvankelijk alleen de marke Losser met het gelijknamige dorp. Pas per 1 juli 1818 kreeg de gemeente Losser veel van het huidige grondgebied, toen de marken Berghuizen, Beuningen en De Lutte werden onttrokken aan de gemeente Oldenzaal en bij de gemeente Losser werden gevoegd. De verwevenheid met de gemeente Oldenzaal zou nog lange tijd blijven, omdat de burgemeester van de gemeente Oldenzaal tot 1870 tevens burgemeester van de gemeente Losser was.

Tussen 1862 en 1865 werd onder meer op het grondgebied van de gemeente Losser de spoorlijn tussen Almelo en Salzbergen (ruim 20 kilometer over de grens in Duitsland) aangelegd. De spoorlijn passeerde Oldenzaal ten zuiden van de stad en daartoe bevond het station van Oldenzaal zich ten zuiden van het stadscentrum op het grondgebied van de gemeente Losser. Dit was in 1876 ook de reden om per 1 januari 1877 de gemeentegrens zodanig te wijzigen dat 'De Bloemen Kamp' en 'De Eekte', waarin het station gelegen was, voortaan bij de gemeente Oldenzaal zouden behoren.

Net als in andere delen van Twente zou de textielindustrie ook hier een prominente rol gaan spelen. De werkgelegenheid die deze industrie met zich meebracht, had een aanzuigende werking op relatief arme gezinnen uit Noord-Nederland. Naast de Nederlandse textielfabrieken van o.a. Van Heek, Menko, Gelderman en Molkenboer, kozen ook veel arbeiders voor de fabrieken in het Duitse Gronau. Hoewel velen zich direct in Gronau vestigden, verkozen anderen toch Nederlands grondgebied als woonplaats. Deze arbeiders vestigden zich onder meer in het Over Dinkels- en Hooge Veld (hieruit zouden de dorpen Overdinkel en Glane ontstaan).

De textielindustrie had niet alleen voordelen voor de gemeente Losser. Zij zorgde namelijk ook dat de stad Oldenzaal tussen 1870 en 1920 bijna verdriedubbelde van zo'n 3.000 naar 8.000 inwoners. Gevolg daarvan was dat de stad langzamerhand binnen haar eigen grenzen geen ruimte voor uitbreiding meer zag en vanaf de jaren twintig haar blik richtte op de voormalige marke Berghuizen. Na de Tweede Wereldoorlog, toen er in Oldenzaal een groot tekort aan huizen bestond, werden de eerste plannen gemaakt voor uitbreiding in de Losserse buurtschap Zuid-Berghuizen, die uiteindelijk in 1955 zou plaatsvinden. Een gebied van ruim 1.200 hectaren rond de stad Oldenzaal werd overgeheveld naar de gemeente Oldenzaal. Alleen een klein gebied van Berghuizen direct ten noordoosten van de stad Oldenzaal (nabij de Tankenberg) bleef bij de gemeente Losser. Daarmee was ook de situatie van Oldenzaal als enclave binnen de gemeente Losser verleden tijd. Na de 'amputatie' van Berghuizen (die in de gemeente nog altijd veel stof doet opwaaien) is de gemeente Losser grotendeels ongewijzigd gebleven. In het kader van de gemeentelijke herindeling in een deel van Twente van 2001, is nog een klein gedeelte van de gemeente Losser, Het Hoge Venterink, overgeheveld naar de gemeente Oldenzaal.

 


Share our website