Publicaties

30.5.2012: Reactie in voorbereiding op kadernota


Aan: College van B&W (cc. aan gemeenteraadsleden)

Naar aanleiding van de presentatie ter voorbereiding op de kadernota heeft Burgerforum de behoefte te reageren, maar ook behoefte aan een korte terugblik.

Inleiding:

Zowel het eerdere stuk 'De staat van Losser” met een financiële doorblik naar de komende jaren, als de presentatie in voorbereiding op de kadernota, maken duidelijk dat Losser in zwaar weer zit en uiterst pijnlijke maatregelen onontkoombaar zijn.

U legt daarbij wel erg gemakkelijk de bal bij de raad. De situatie waarin Losser nu verkeert is

a) een gevolg van eerder genomen beslissingen en eerder ingezet beleid; b) resultaat van het collegebeleid de afgelopen jaren en

c) het resultaat van maatregelen van de Rijksoverheid.

Zowel het Rijksbeleid als het collegeprogramma zijn bepaald dóór en doordrenkt ván CDA en VVD standpunten. Het is beleid dat op veel onderdelen nadrukkelijk niet de steun van Burgerforum heeft gehad en ook nooit zal krijgen. Dit willen we vooraf duidelijk stellen.

Burgerforum zal zich in deze reactie beperken tot de problemen die we hadden en hebben met het beleid op lokaal gebied. Daarvoor is een terugblik onontkoombaar, omdat daar de geboorte ligt van veel zaken waar wij heden ten dage de gevolgen nog van ondervinden of nog zullen gaan ondervinden.

Terugblik op onderdelen en de effecten er van:

Samenvoeging Enschede:

Burgerforum was en is voorstander van samenwerking, maar vindt nog steeds dat de wijze waarop de samenwerking met Enschede gestalte heeft gekregen, niet in het belang van onze gemeente Losser is. Bij samenwerking hadden wij een samenwerking in contractvorm voor ogen en niet het overgaan van onze ambtenaren naar Enschede. Wij vinden de contracten/dienstverleningsovereenkomsten die zijn afgesloten financieel niet goed afgedekt, maar ook de kwaliteit van de dienstverlening hiermee niet goed geborgd. Bovendien hebben we nog steeds geen concrete financiële verantwoording gezien. Wel is inmiddels duidelijk wat de transitiekosten over 2011 zijn (ca. € 850.000,-).

Maar wát betalen we voor 2011 nu precies aan Enschede voor de inkoop van diensten opgesplitst naar het soort diensten en wát is voor 2011 het voordeel exact geweest. Als het voordeel inderdaad de voorspelde € 150.000,- euro is, leggen we er altijd nog dik op toe.

Het conjunctuur- en frictiefonds, ook bedoelt voor tegenvallers als gevolg van de recessie, is door deze transitiekosten opgesoupeerd. Komen er tegenvallers –denk aan extra uitkeringen als gevolg van de toenemende werkloosheid- dan is daarvoor geen extra potje meer!

Het inkopen van diensten in contractvorm zou wellicht duurder uitgevallen zijn en minder voordeel hebben opgeleverd (wat wij overigens betwijfelen gezien de hoge transitiekosten nu), maar we hadden deze contracten voor bepaalde tijd en onder stringente voorwaarden kunnen afsluiten, waardoor we tussentijds hadden kunnen bijstellen of afhaken. Als wij nu met taken afhaken, zal dat grote financiële consequenties hebben, lees: in feite in de praktijk niet mogelijk zijn. Wij vinden het definitieve, onomkeerbare karakter van deze 'samenwerking”, die wij daarom ook 'samenvoeging” noemen, niet in het belang van Losser. Daarmee hebben we definitief de deur gesloten naar samenwerking met onze buren Dinkelland (ook plattelandsgemeente) en Oldenzaal. Voor ons blijft het onvoorstelbaar dat Losser zich op deze wijze heeft 'overgeleverd” aan Enschede. Wij zien stukje bij beetje Losser opgaan in Enschede, al blijft u (allen) hardnekkig volhouden dat deze samenvoeging juist nodig was om onze zelfstandigheid te behouden. U heeft ons tot op de dag van vandaag niet kunnen overtuigen, integendeel, onze twijfels worden alleen maar groter. Wij zullen uiterst kritisch de gang van zaken volgen.

Inmiddels zal duidelijk zijn dat we daarom ook tégen het overgaan van de afdeling Werk, Inkomen en Zorg naar Enschede zijn. Het zou dan opnieuw gaan om een verstrekkende beslissing; onomkeerbaar en bovendien ook gepaard gaand met het inleveren van een stuk eigen beleid.

Grondexploitatie:

Al jaren wijzen wij op de risico's van de grondexploitatie. U bleef maar zeggen dat we daarmee geen risico liepen, omdat er sprake was van een 'worst-case-scenario” dat realistisch was. Nu blijkt dat de gronden voor ca. € 5 miljoen afgewaardeerd moeten worden. De jaarrekening 2011 is vertraagd, omdat U met de accountant nog een meningsverschil heeft of die afwaardering al over het boekjaar 2011 plaats moet vinden of pas 2012. Blijft een feit dat dit verstrekkende gevolgen zal hebben voor onze financiële positie. Was er eerder afgewaardeerd, dan had deze forse tegenvaller over meerdere jaren verspreid kunnen worden.

Luttermolenveld:

Onze waarschuwing ten aanzien van de risico's die u zou lopen met de gerechtelijke procedure tegen de zogenaamde 'freeriders” heeft u in de wind geslagen. Februari 2010 hebben wij al gesteld dat de commissie bezwaarschriften het bezwaar van deze groep indertijd -in onze ogen terecht- gegrond heeft verklaard, omdat er een koppeling werd gemaakt met financiële zaken en geen ruimtelijke argumenten werden gebruikt. Wij zetten er toen al grote vraagtekens bij of het afwijzen van het projectbesluit juridisch gezien wel haalbaar was. Ook stelden wij toen voor om opnieuw met deze groep 'freeriders” in gesprek te gaan en ook voor deze woningen de woonbestemming in permanent wonen om te zetten, zodat er niet meer sprake zou zijn van een 'verknipt” bestemmingsplan. Dit had ook, voor zover wij wisten, de voorkeur van de provincie. Juli 2011 hebben wij u in een brief hier wederom op gewezen, evenals eind 2011/begin 2012, toen u alsnog hoger beroep heeft ingesteld én uiteindelijk opnieuw verloren! Het is nog onduidelijk hoe dit financieel zal uitwerken.

Voormalige visvijver Nitertweg: Ondanks dat de zaak rondom de realisatie van de Multifunctionele Accommodatie Nitertweg nog niet rond was, is de voormalige visvijver toch al volgestort met zand. We hebben dat indertijd nog met man en macht proberen tegen te houden. Tevergeefs. Nu ligt er één grote zandbak die ons ca. € 100.000 euro heeft gekost en door niemand meer te gebruiken is. We zijn én veel geld kwijt en een prachtige visvijver armer. In dit licht bezien komt de door u aangedragen bezuinigingsmogelijkheid van het weghalen van zandbakken en het niet vervangen van speelvoorzieningen haast lachwekkend over. Die weggegooide € 100.000 had hiervoor heel nuttig ingezet kunnen worden.

Datzelfde geldt voor de vijverpartij bij het gemeentehuis: Een bedrag van € 100.000,- voor een vijver en de aankleding er om heen vonden we een onverantwoorde besteding. Ook dát geld had anders, nuttiger ingezet kunnen worden.

Subsidiekorting muziekschool: In de mei 2009 bezuinigingen is in feite de muziekschool wegbezuinigd (moest 2/3 van het oorspronkelijk budget inleveren), terwijl de stichting Cluster en Bibliotheek in verhouding relatief weinig gekort werden. Dit terwijl de raad zich duidelijk had uitgesproken voor behoud van het muziekonderwijs voor de instrumentale leerlingen tot en met 18 jaar en álle harmonie- en fanfare leerlingen.

Een onbegrijpelijke ingreep dus, die deels gerepareerd is in afwachting van de in gang gezette fusiebesprekingen tussen muziekschool, stichting Cluster en bibliotheek (Kulturhus Losser), waarvoor gezamenlijk dan een budget van € 1,1 miljoen beschikbaar zou zijn. Met het opnieuw schrappen in de subsidies zal het Kulturhus op losse schroeven komen te staan en tevens de huurinkomsten van het gemeentehuis -die u al in de begroting heeft opgenomen- ook niet gehaald worden.

Toerisme: Toerisme, het zou één van de speerpunten van onze gemeente worden. Eerder al hebben wij ingebracht of het wel zinnig is dit als speerpunt te houden, als er geen middelen voor beschikbaar gesteld worden. Er zijn diverse dure rapporten opgesteld, deels zullen die nog gebruikt kunnen worden, maar opnieuw schrappen in de budgetten betekent dat je toerisme niet meer een speerpunt kunt noemen.

Tot zover een terugblik op (een deel van) de erfenis die ons is nagelaten door keuzes die gemaakt zijn, maar niet de onze waren.

De presentatie in voorbereiding op de kadernota:

In de presentatie worden een aantal bezuinigingsmogelijkheden gepresenteerd.

Alvorens hier op in te gaan, willen we opmerken dat hierbij opnieuw sprake is van willekeurige maatregelen, niet gebaseerd op een kerntakendiscussie en niet onderbouwd of gemotiveerd.

Jaren geleden hebben wij al gepleit voor een grondige begrotingsscan (gratis!) door het Ministerie van Binnenlandse Zaken. Hoe effectief wordt ons geld ingezet? Wat is nut en noodzaak van bepaalde maatregelen? Waar lopen we uit de pas ten opzichte van het beschikbare budget en waar niet, ook in vergelijking met gelijksoortige gemeenten. Daar is toen niet aan tegemoet gekomen. Een gemiste kans. De raad kan nu slechts aan de hand van de beschikbare begroting (de jaarrekening is er zelfs nog niet) kijken hóe en wáár eventueel nog te bezuinigen is. Maar zij kan niet beoordelen of in het niet-autonome deel ook nog mogelijkheden zitten. Kort door de bocht gezegd: het ontbreekt de raad aan mogelijkheden om zélf een goed doorzicht te krijgen in de beschikbare middelen. Zij is daarvoor afhankelijk van wat het college aandraagt aan mogelijkheden. Maar zijn dat wel álle mogelijkheden? Een grondige scan was hier als handvat niet alleen zeer welkom geweest, maar in feite een harde noodzaak.

Bezuinigingsmogelijkheden:

We hebben bij de 'Staat van Losser” al een aantal richtingen aangegeven, waarin wellicht nog bezuinigingen mogelijk zijn, te weten de kaders innovatie, bedrijfsvoering en een andere rol van de overheid (deels). Ook hebben we gevraagd nog eens naar het rapport van de denktank en de ideeën van de burgers te kijken.

Daarnaast noemen we nog een keer nadrukkelijk de kosten van externe bureaus. Hoeveel is daar in 2011 aan uitgegeven? Naar onze mening wordt daar nog steeds erg gemakkelijk een beroep op gedaan.

Weliswaar niet alleen aan ons maar ook aan onze partners in de gemeenschappelijke regeling gr WOT, zijn de kosten van de externe communicatie adviseur die is aangetrokken voor het transitieproces Top-Craft. Weggegooid geld in onze ogen. Dat had ook onze eigen afdeling kunnen doen (of gezamenlijk met de communicatie-afdeling van Oldenzaal en Dinkelland). Er gaan zoveel PR persberichten van dit college uit, dat een deel van de tijd ook voor dit soort zaken ingezet had kunnen worden. Ook het salaris van de transitiedirecteur had wat ons betreft een aantal schalen lager gekund. € 100.000 Is heel veel geld.

Ingaande op de door u aangegeven mogelijke bezuinigingsrichtingen, zouden we graag aan de hand van de DAP kaarten bekijken of bezuinigingen op bibliotheek en stichting Cluster eventueel mogelijk zijn. Slechts aan de hand van de DAP kaarten kunnen we beoordelen of een of meerdere van de taken in onze ogen bezuinigd zou kunnen worden, afhankelijk van de doelgroep die er mee bereikt wordt en het resultaat.

In verhouding krijgen Bibliotheek en Cluster met beide rond de € 500.000 aan subsidie substantieel meer dan de muziekschool die voor 2013 met slechts krap € 94.000 in de boeken staat. Als de Kulturhus gedachte gehandhaafd blijft, dan zal sprake moeten zijn van één totaal budget, waarbij duidelijk moet zijn welke producten daarvoor geleverd kunnen en moeten worden.

Bezuinigen op speelvoorzieningen en/of het niet meer vervangen van zandbakken vinden wij een ongewenste bezuiniging (zie ook pag.3). Denk aan de mogelijkheden die de nieuwe Wet Werken naar Vermogen en Bijstandswet hier kan bieden. Uit deze doelgroepen kunnen de mensen nuttig ingezet worden op dit gebied. Het is voor de leefbaarheid van onze kernen belangrijk voor kinderen genoeg speelmogelijkheden te hebben.

Beëindiging van de door u vermelde 'overige subsidies”, waaronder cliëntenraad, WMO raad, en jeugdsportsubsidie (maar ook de andere), vinden wij een niet te verdedigen maatregel, die ook nauwelijks iets opbrengt.

Het blijven inzetten op lobbywerk provincie en Regio Twente en het onderzoeken van efficiencymogelijkheden Waterschap R&E / Rijkswaterstaat kunnen wij van harte ondersteunen, evenals de kosten-baten analyse van verbonden partijen.

Versobering van het minimabeleid is voor ons niet bespreekbaar.

Er worden steeds meer mensen werkloos met nauwelijks kansen op de arbeidsmarkt. Dit naast de forse lastenverzwaring die er nog aan zit te komen. Er zullen steeds meer mensen buiten hun schuld in de problemen komen. Toename van het aantal mensen dat bij een voedselbank moet aankloppen is helaas het harde bewijs dat de tweedeling in onze maatschappij al ver gevorderd is.

Wat Burgerforum betreft mag u onderzoeken of het onderhoud van de openbare ruimte efficiënter kan. Wellicht liggen hier nog mogelijkheden. Ook hier kan gebruik gemaakt worden van mensen uit de sociale werkvoorziening, nieuwe Wet Werken naar Vermogen en Wet Werk en Bijstand.

Wat het profijtbeginsel betreft kan een grondige doorlichting en vergelijking met andere gemeenten misschien wat brengen.

Wij zijn tegen het opheffen van vrijstelling leges evenementen.

Het afschaffen van de leges voor bijv. verenigingen was indertijd een bewuste keuze, omdat als gevolg van de forse korting op de subsidies de verenigingen/instellingen juist allerlei evenementen gingen -en wel moesten- organiseren om extra inkomsten binnen te krijgen.

Wat de bedrijfsvoering betreft vinden wij het woord 'noaberschap” een prachtige maar tevens nietszeggende term. Noaberschap blijft altijd op basis van vrijwilligheid en mag nooit uitmonden in afwijzen van een hulpvraag, omdat toevallig iemand in de buurt is die zorg ZOU KUNNEN verlenen. Alleen als die zorg daadwerkelijk als noaber ook gegeven wordt kan dit in de plaats komen ván.

Het Nieuwe Werken is een beetje een 'hype” aan het worden. De resultaten hiervan zijn tot dusverre echter heel wisselend. Het zou kunnen werken, maar we zien hier ook praktische bezwaren aan kleven, met name wat bereikbaarheid betreft (wie is wanneer bereikbaar?).

Bestuurskosten: Wij vragen ons af of het bestuurssecretariaat niet kan inkrimpen nu het college van B&W bestaat uit 3 personen.

Datzelfde geldt voor de functie van de gemeentesecretaris. Het aantal ambtenaren krimpt en daarom kan deze functie wellicht ook in uren teruggebracht worden.

TOT SLOT

Burgerforum heeft zich met deze bijdrage constructief willen opstellen. Al moet ons wel van het hart, dat onze eerste reactie op de presentatie één van verbijstering was. Eenzelfde als bij de presentatie van de 'Staat van Losser”.

Het is voor ons onbegrijpelijk dat u nog geen half jaar geleden de begroting presenteerde als een mooi sluitende begroting en een sluitende meerjarenbegroting, terwijl nu sprake is van een zodanig verslechterde situatie dat de vraag is hoe we hier nu weer uit moeten komen.

Het is niet alleen op de recessie en rijksmaatregelen af te wentelen. Het is nadrukkelijk ook het financieel beleid van dit college, de verantwoordelijk wethouder die hierin ernstig tekort is geschoten. Wij nemen u dat bijzonder kwalijk.


Fractie Burgerforum

Lies ter Haar Jos Tijdhof Hans Volmbroek Bennie Haamberg


Share our website